Folik Asit (B9) nedir, ne işe yarar? Folik asit, pteroylmonoglutamic acid olarak da bilinmektedir. Suda çözünür ve vücutta depolanmaz. Folat ve folik asit, B9 vitamininin iki farklı formudur.

Folat besinlerde B9 vitamini doğal olarak bulunmaktadır. Folik asit ise sentetik olarak üretilen folat türevidir. Folat; sebzelerde, baklagillerde, yumurtada, tahıllarda ve meyve gibi besinlerde bulunur. Birçok besin sentetik folat veya folik asit ile takviye edilmektedir.

Günlük alınması gereken folik asit miktarı

Günlük ihtiyaç duyulan doz 400 mcg’dir. Gebe ve emziren kişilerde bu ihtiyaç artmaktadır. Günlük 600 mcg almaları gerekmektedir.

Folik asit ne işe yarar?

Folik asit vücutta farklı görevlere sahiptir. Vücudun yeni hücreler üretmesinde ve üretilen hücrelerin korunmasında yardımcı olmaktadır. Diğer bir görevi ise, kansere neden olabilecek DNA değişikliklerini de önlemektir. Kemik iliğinde kırmızı ve beyaz kan hücresi yapımı, karbonhidratların enerjiye dönüştürülmesi ve DNA ile RNA üretimi için gereklidir.

Kırmızı kan hücrelerinin oluşumunda önemli bir rol oynamaktadır. Eksikliği yetişkinlerde ve çocuklarda megaloblastik anemi olarak bilinen bir kansızlık türünün nedenidir.

Faydaları

  • Doğumdaki düşük riskini azaltır
  • Rahimdeki yetersiz büyümeyi engeller
  • Erken doğum riskini azaltmaktadır
  • Bebeklerde oluşan yarık dudak ve damak sorunlarını engeller
  • Otizm gibi birçok sorunu engeller
  • Spina bifida gibi nöral defekti riskini büyük ölçüde azaltmaktadır
  • Kalp sağlığını korumaya yardımcı olur
  • Bazı kanser türlerinin gelişim riskini azaltır
  • Fetüsün düşmesi ve doğumsal anomali gelişim riskini düşürür
  • Depresyon riskini azaltır

Folik asit hangi besinlerde bulunur?

Folik asit eksikliği

Folik asit suda çözünen bir B vitamini türevidir. Suda çözünmesi vücudun yağ dokularında depolanamadığı anlamına gelmektedir. Fazlalılığı idrar yolu ile vücuttan atılmaktadır. Bu nedenle folik asit bakımından zayıf bir diyet yalnızca birkaç hafta sonra kan seviyelerinde düşüş ile sonuçlanmaktadır.

Folik asit eksikliğine neden olan faktörler:

  • Alkol tüketimi
  • Böbrek diyalizi
  • Hemolitik anemiler
  • Sebze ve meyveleri fazla pişirerek tüketmek
  • Fenitoin, sulfasalazin ya da trimetoprim sülfametoksazol gibi ilaçların kullanımı
  • Yeteri kadar taze sebze veya meyve içermeyen sağlıksız bir diyet ile beslenmek

Folik asit eksikliğinin belirtileri

  • Halsizlik
  • Yorgunluk
  • Sinirlilik
  • İshal
  • Uyuşukluk
  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Nefes darlığı
  • Büyümede yavaşlama
  • Kaslarda güçsüzlük
  • Batma, yanma hissi veya karıncalanma gibi nörolojik belirtiler
  • Depresyon
  • Zihinsel karışıklık
  • Yargılama ve anlama problemleri
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Karın ağrısı
  • Kilo kaybı

Daha az yaygın görülen belirtiler:

  • Ağız köşelerinde çatlaklar
  • Yutma sırasında meydana gelen ağrı
  • Ciltte kızarıklık ve pullanma şeklinde görülen iltihap
  • Hızlı kalp atışı
  • Hızlı nefes alıp verme
  • Dinlenme esnasında duyulan kalp üfürümü
  • Ağızda ülser şeklinde kanamalı yaralar
  • Dilde pürüzsüzleşme ve hassasiyet

Yan etkileri nelerdir?

  • Şişkinlik
  • Gaz
  • Depresyon
  • Huzursuz veya heyecanlı hissetmek
  • İştah kaybı
  • Mide bulantısı
  • Vücutta kızarıklık
  • Ağızda hoş olmayan bir tat alma
  • Uyku sorunları

Folik asit hapı

Folik asit takviyesi, oral tablet veya kapsül formunda, deri altı veya kas içi enjeksiyonları şeklinde verilmektedir. Çoğunlukla ağız yolu ile alınması tercih edilmektedir.

  • Folat eksikliğine bağlı kansızlık
  • Hamilelik öncesi baba adayına takviye yapmak amacı ile
  • Hamilelikten önce, hamilelik esnasında ve sonrasında diyete yardımcı olmak için

verilebilmektedir.

Folik asit ve hamilelik

Folik asit ihtiyacı hamilelik ve emzirme döneminde artmaktadır. Bu dönemde olanlar için ihtiyacın gıdalar ile karşılanması biraz daha zordur. Bu nedenler eksikliğini önlemek için folik asit takviyesi alınması gerekebilmektedir.

Yeterli miktarlarda folik asit alımı hızlı büyümeyi destekler ve fetüste nöral tüp defekti gelişimini önler.

Yorum Yap

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı buraya giriniz