Yalnızlık korkusu nedir? Tek başına vakit geçirme düşüncesi ve deneyimi tarafından tetiklenen bir anksiyete bozukluğudur. Yalnızlık korkusu diğer anksiyete bozuklukları gibi fiziksel olduğu kadar psikolojik semptomlara yol açabilmektedir.

Yalnızlık korkusu psikolojisi ile yaşamak sıkıntılı olabilmektedir ve tedavi edilmez ise kişinin hayatında olumsuz etkilere sebep olabilir. Yalnızlık korkusunu ve nasıl tedavi edilebileceğini anlamak, hayatını bu şekilde yaşayanların durumu daha iyi yönetmelerine yardımcı olmaktadır.

Bilimsel adı eremofobi, monofobi veya izolofobi olarak adlandırılmaktadır. Otofobi de yalnızlık korkusunun diğer adıdır. Belirtileri yaşamak için fiziksel olarak yalnız olmak zorunda değilsiniz. Kendine has özellikler gösteren özgün bir fobidir.

Özgül fobi kişinin korktuğu şeyden kaçınmasına neden olur veya buna dayanmak zorunda kalırsa yoğun bir kaygı yaşamasına neden olur. Yalnızlık korkusu tanısı konulan bir kişi için kendi başına vakit geçirme fikri ve deneyimi ciddi derecede kaygıya neden olabilmektedir.

Yalnızlık korkusu, yalnız hissetmek ile şey değildir. Birçok kişi yeterli sosyal etkileşime sahip olmadığı için veya anlamlı ilişkilerden yoksun olduğu için yalnızlık yaşamaktadır. Bazı kişiler ise, bir oda dolusu insanla birlikte otursa bile yalnız hissedebilmektedir.

Bu nedenlerden dolayı üzgün hissetmek, yalnızlık korkusu belirtileri göstermekten çok daha farklı ve akılcıdır. Tek başına vakit geçirme veya belirli bir kişinin yokluğu ile tetiklenen irrasyonel ve şiddetli bir kaygı olan yalnızlık korkusu kişinin günlük faaliyetleri gerçekleştirme yeteneğini de etkilemektedir.

Belirtileri

  • Hırsız gireceği korkusu
  • Yaklaşan bir felaket korkusu
  • Güvensizlik
  • Bayılma hissi
  • Düşünmede güçlük çekmek
  • Kaçmak
  • Arkadaş bulmakta zorlanma
  • Ölüm korkusu
  • Anksiyete ile kendinden geçme hissi

Fiziksel belirtilere de yol açabilmektedir;

  • Baş dönmesi hissi
  • Artan kalp atışları
  • Titreme
  • Terleme
  • Hastalık hissi
  • Hızlı nefes alma

Yalnızlık korkusu psikolojisi bu davranışlara da neden olabilmektedir;

  • İlişkilerde bağımsızlık eksikliği
  • Mantıksız bile olsa insanların gitmesini istememek
  • Yalnız kalmaktan kaçmak
  • Yalnız kaldığı zamanlarda arkadaş bulmaya çalışmak

Neden olur?

Yalnızlık korkusu, korku temelli bir ruh hastalığı durumudur. Herhangi bir gerçek tehdit veya riske bağlı değildir. Bu durumu yaşayan kişiler, hissettiklerinin mantıksız olduğunu fark edebilmektedir ancak bu semptomları kontrol edebilecekleri anlamına gelmemektedir.

Yalnızlık korkusunun neden olduğu tam olarak bilinmemektedir. Bunun çocukluk çağında terk edilme korkusu yaratan deneyimler ile ilgisi olabilir ancak bunu desteleyen bir araştırma yoktur.

Teşhis

Semptomları yaşayan herkes ilk önce bir uzman ile konuşmalıdır. Uzman semptomların fiziksel nedenlerini çözdükten sonra, kişiyi bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirebilir. Ruh sağlığı uzmanı, kişinin davranış ve duyguları hakkında kendisine sorular sorar. Bu, kişinin zihin durumunu değerlendirmeye ve onları etkileyebilecek zihinsel sağlık koşullarını teşhis etmelerine yardımcı olmaktadır.

Tedavi

İlaç tedavisi

Yalnızlık korkusu yaşan biri bazı durumlarda psikoterapiye ek olarak ilaç almaya da ihtiyaç duyabilmektedir. Beta blokerler, birisi endişeli olduğu zaman salınan adrenalinin etkilerini bloke etmeye yardımcı olabilmektedir. Sakinleştirici bir etkiye sahip olan benzodiazepinler, kaygıyı azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Ancak, doktorlar bağımlılık yapabilecekleri için bunları sadece ağır vakalarda reçete ile vermektedir.

Maruz kalma

Maruz kalma terapisi, kendi fobisi olan birinin bundan kaçınma döngüsünü kırmasına yardımcı olur. Yalnızlık korkusunda, yalnız kalmaktan korkmak, insanların kendi başlarına vakit geçirmekten kaçınmasına neden olur.

Yalnız vakit geçirmekten her kaçtıkları zaman, yalnız vakit geçirmekle yüzleşmek zorunda kalmak fikri, daha önce olduğundan daha fazla endişeye neden olmaktadır. Maruz kalma terapisi, kişiyi kontrollü bir şekilde tekrar fobisine maruz bırakarak döngüyü kırar ve kendi başına harcanan zamana karşı toleransını arttırır.

Bilişsel davranış

Bu terapi, hastalara tek başlarına harcanan zaman zarfında kaygıları ile başa çıkmak için pratik teknikler sunmaktadır. Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü’ne göre, belirli fobileri olan insanların yaklaşık %75’i bu terapi ile korkularının üstesinden gelebilmektedir.

vgr