Büyüklerin uzun yıllardır sıklıkla kullandığı Premack ilkesi nedir? Neden koşullu anlaşma ilkesi bu kadar fazla tercih ediliyor? İşte, yazının devamı…

Premack İlkesi Nedir?

Premack İlkesi Nedir? - giphy

Büyükanne kuralı olarak da bilinen Premack ilkesi, temelde koşullu bir anlaşma üzerine dayanmaktadır. Hepimizin büyürken sık sık deneyimlediği bu ilke, edimsel koşullanmanın bir çeşidi olmaktadır.

Örneğin dışarıda oyun oynamayı seven ve sıklıkla dışarıda vakit geçiren bir çocuk düşünün. Ancak bu çocuk odasını sıklıkla dağıtıyor ve söz dinlemiyorsa; önce odasını toparlayıp sorumlulukları yerine getirilmesi istenir. Görevini tamamladıktan sonra istediği etkinliği yani dışarı çıkma hakkını kazanır.

Premack İlkesi Nedir? - giphy

Bu yöntemin bu kadar çekici olması, kişinin etkinliklerini pekiştirmek amaçlı tercih ediliyor oluşundan gelir. Bu durum yapılma ihtimali az olan ya da pek sevilmeyen bir davranışın, kişinin sevdiği davranışı yerine getirebilmesi için ön koşul olarak gösterilmesiyle gelişir.

Psikoloji literatüründe büyükanne kuralı olarak da anılmaktadır. Bunun sebebini özetleyecek olursak; “yemeğini bitirirsen dışarı çıkabilirsin”, “bilgisayarla oynamak istiyorsan önce ödevini bitirmelisin” gibi ön koşula dayanan sorumlulukların koşullanma içerisinde pekiştireç olarak kullanılmasıyla gerçekleşmektedir.

Premack İlkesi Nedir? - giphy

Premack İlkesini Nerelerde Kullanıyorlar?

Premack ilkesinin yalnızca büyüklerin tercih aracı olduğunu düşünmek büyük bir bencillik olur. Çünkü sıklıkla eğitim-öğretim süresinde bu ilke tercih edilmektedir. “Ödevlerinizi bitirirseniz, son 10 dakika oyun oynayabilirsiniz” gibi yargılar da bilinen en iyi örnekler arasındadır.

Eğitimde bu yöntemin tercih edilmesinde iki neden vardır. Birincisi; sınıf içerisinde sorumluluk düzenini koruyabilmek, ikincisi ise istenmeyen davranışların yerine istenen davranışların yeterli düzeyde pekiştirilebilmesidir.

Premack İlkesi Nedir? - giphy

Daha olası ve istenen davranışların daha az olası etkinlikleri güçlendirebileceğini temel alan bu ilke, hiperaktivite ve davranış bozukluğu gösteren bireylerin eğitim ve sosyal gelişiminde de tercih edilmektedir. Çocuklara etkili programlar oluşturup, gerekli davranışı anlama, uygulama ve geliştirebilme noktasında rol model olmaktadır.

Bir davranışı öğrenip etkili bir biçimde kullanılmak için sıklıkla başvurulan bu yöntem, davranış terapistleri tarafından, istenilen programa uyulmasını amaçlamak için de kullanılabilmektedir. Çocukların yanı sıra köpeklerin eğitiminde de bu yöntem tercih edilmektedir.

Premack İlkesi

Hem insanlar hem de hayvanlar üzerine yapılan pek çok araştırma, organizmanın davranışını ve tepkilerini gözlemlemektedir. Davranışları olumlu ve istenen yönde geliştirilmesinin sağlanması için pek çok yöntemler, ilkeler ve kurallar tercih edilmektedir. Bu ilke de temelde gelişimin artırılması için öngörülen yöntemlerden biridir.

Editörün Seçimi

Öğrenilmiş İyimserlik Kuramı

Öğrenilmiş Çaresizlik Kuramı

VenForLife

Önceki İçerikEvde 10 Dakikalık Antrenman
Sonraki İçerikÇekingen Kişilik Bozukluğu
katie
Merhaba😊! Sağlık sektöründe çalışıyorum. Edindiğim bilgiler doğrultusunda, sizlere aktif olarak bilgi paylaşımı sunmak için buradayım. “Dünya; hayal kurma ve hayallerini yaşamak için risk alma cesaretine sahip insanların elindedir.” diyor Paulo Coelho. Kendimi bu alanda geliştirmeye yönelttikten sonra farkettiğim bir şey var ki, o da insan en çok yazarken öğreniyormuş.. Kendimi ifade ederek insanlara faydalanabilecekleri bir şeyler sunmanın yazmaktan öte olduğunu, yazacağım konuyu araştırırken bana kattığı bilgiler sayesinde öğrendim. Son olarak; sevdiğiniz işi yapın! Bunu yapmaya başladığınızda, aslında kendinizi de seviyormuşsunuz. Romalı Şair Horace'nin ünlü bir sözüyle cümlemi bitirmek istiyorum.."Başlamaya cesaret edin! Istediği şekilde yaşamayı sürekli erteleyen kişi, nehri geçmek için nehrin kurumasını bekleyen adama benzer.👑💪

Yorum Yap

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı buraya giriniz