Stres, vücudun çeşitli içsel ve dışsal uyaranlara verdiği otomatik tepki. Latince germek anlamına gelen “stringere” sözcüğünden gelmektedir. Stres; fizyolojik ve psikolojik olmak üzere ikiye ayrılır.

Fizyolojik stres, sadece HPA aksı üzerinden etki gösterir. Psikolojik stres ise, varlığında bu aksa limbik sistemde özellikle hipokampus ve amigdala dahil olmaktadır. Stres maruziyetin artması, katekolaminler, noradrenalin, adrenalin ve adrenal glukokortikoitlerin sempatoadrenal salınımıı arttırarak katabolizmayı arttırmaktadır. Bunun sonucunda ise, lipolizi ve glikoz rezervlerinin mobilizasyonunu arttırır.

Bu olay, enerji substratlarının dağılımını ve kullanılabilirliğini arttırmada rol oynamaktadır. Davranışsal, immün, otonom ve endokrin sistemlerle ilişkili nöronlarda bulunan CRF, memelilerde öğrenme ve duygulanımla ilgili nöronal yapılarda bol miktarlarda bulunmaktadır. Memelilerde stres yanıtında önemli bir rol oynamaktadır.

HPA aksı kompleks geri bildirim mekanizmalarına sahip nöroendokrin bir yolaktır(geçit). Bu yolağın, stres maruziyeti sonucu artan aktivitesi hipotalamik, CRH’nın (corticotropin-releasing hormone) salınımı ile ilgilidir. Strese tekrardan maruz kalma, HPA (hipotalamus-pituitary-adrenal) aksında stres yanıtını düzenleyen önemli bir alanda salınan CRF, HPA portal sistemde taşınarak ön hipofiz bezine ulaştırılmaktadır.

Burada ise anterior lobun, POMC (proopiomelanocortin) üreten hücreleri – POMC öncülünün bir son maddesi olan ACTH’ı üretmek için eş zamanlı olarak aktive olur. Dolaşımdaki ACTH adrenal kortekse vardığı zaman, steroidogeneze ve plazma glikokortikoit miktarının artmasına neden olmaktadır.

 

Stres belirtileri;

  • Gergin ve mutsuz hissetmek
  • Bunalmış hissetmek
  • Kontrolü kaybetmek
  • Çok zor rahatlamak
  • Diğer insanlardan uzaklaşma isteği
  • Baş ağrısı
  • Düşük enerji
  • Ağrı, acı ve kaslarda gerginlik
  • Göğüs ağrıları ve hızlı kalp ritimleri
  • Uykusuzluk veya daha fazla uyuma isteği
  • Cinsel istekte azalma
  • Diş gıcırdatma ve çenede sıkılık
  • Unutkanlık
  • Dağınıklık
  • Karışıklık
  • Odaklanmada güçlük çekme
  • Dikkat eksikliği

gibi belirtiler bulunmaktadır.

Burası da hoşunuza gidebilir

Kadın & Çocuk Blogu

VenEraX

1 Yorum

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı buraya giriniz