Yüksek kolesterol nedir? Kolesterol, karaciğer tarafından üretilen, bal mumuna benzeyen yağ benzeri bir maddedir. Hücre zarının, D vitamininin ve bazı hormonların vücutta üretilmesi için önemlidir. Kolesterol suda çözünmez. Kendi kendine vücutta dolaşamaz.

Kolesterolün kan dolaşımı içerisinde taşınmasını lipoprotein olarak adlandıran parçacıklar sağlamaktadır. Bunların da iki türü bulunmaktadır.

LDL Kolesterol

Kötü kolesterol olarak bilinmektedir. Düşük yoğunluklu lipoprotein, damarlar içerisinde birikerek kalp krizine ve inme gibi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.

HDL Kolesterol

İyi kolesterol olarak bilinmektedir. Yüksek yoğunluklu lipoprotein, LDL’nin karaciğere taşınarak temizlenmesine yardımcı olmaktadır. Çok fazla yağ içeren besinler tüketmek kandaki LDL miktarını yükseltmektedir.

LDL kolesterol seviyesi çok yüksek ise veya HDL kolesterol değerleri çok düşükse, yağlı maddeler damarlarda tortu gibi birikmektedir. Biriken bu tortu atardamarlardan yeterli kanın geçmesini engellemektedir. Bu durum özellikle kalpte ve beyinde çeşitli sorunlara, hatta ölüme bile yol açabilmektedir.

Yüksek kolesterol belirtileri

Kolesterol yükseliği tek başına belirtilere yal açmamaktadır. Genellikle kalp krizi veya inme gibi acil durumlarda kendini belli etmektedir. Bu gibi acil durumlarda, yüksek kolesterol atar damarlarda plak oluşumuna neden olana dek ortaya çıkmamaktadır.

Bu plak atar damarlarınızı daraltır, böylece damarlardan daha az kanın akmasına neden olmaktadır. Plak oluşumu atar damarların içerisini kaplayan tabakanın bozulmasına neden olmaktadır ve ciddi sorunlar oluşabilir.

Kolesterolünüzün yüksek olup olmadığını anlamak için kan testi yaptırmanız gerekmektedir. Kolesterol yüksekliği total kan kolesterolünün 240 mg/dl’yi (miligram/desilitre) aşması anlamına gelmektedir. 20 yaşını geçen biriyseniz, doktorunuza danışarak kolesterolünüze bakmasını isteyebilirsiniz. 4-6 yılda bir kolesterolünüze baktırmanız gerekmektedir.

Ailenizde yüksek kolesterol sorunu yaşayan yakınlarınız varsa veya aşağıda bulunan risk faktörlerine sahipseniz, doktorunuz kolesterolünüzü daha sık baktırmanız için size tavsiyede bulunabilir.

  • Fazla kiloluysanız
  • Sigara kullanan biriyseniz
  • Tansiyonunuz yüksekse

Ailevi hiperkolesterolemi denilen yüksek kolesterol hastalığı genetik olarak geçmektedir. Bu hastalığa sahip olan insanların kolesterol düzeyleri 300 mg/dl’nin üstündedir. Bu kişilerde deride sarımsı renkte yağlı madde birikmesi sonucunda oluşan yumrular görülebilmektedir.

Kalp krizi

Kalbi besleyen damarlar plak oluşumuna bağlı olarak gittikçe daralabilmektedir. Buna aterosklerosis adı verilir. Yavaş gelişen bir durumdur ve belirti vermemektedir. Plağın bir parçası kopabilmektedir. Parça koptuğu zaman plağın etrafında bulunan kan pıhtılaşmaya başlamaktadır ve kalp kaslarına kan gitmemeye başlar. Bunun sonucunda ise, kalp kası oksijensiz ve besinsiz kalmaktadır.

Bu duruma da iskemi denmektedir. Kalp oksijen alamadığı için zarar görmeye başlar ve kalbin belli bölgeleri için ölmeye başladığı zaman kalp krizi olur. Kalp krizinin tıptaki adı ise miyokard enfarktüsüdür.

Belirtilerine bakacak olursak;

  • Aşırı yorgunluk
  • Nefes darlığı
  • Göğüste daralma, sıkışma veya sancı
  • Kollarda ağrı ve sancı
  • Ani panik veya anksiyete 
  • Midede yanma, mide bulantısı veya mide ağrısı

Kalp krizi acil bir durumdur. Meydana geldikten sonraki birkaç saat içerisinde tıbbi müdahale başlanmaz ise kalpteki hasar geri döndürülemez boyutlara ulaşabilir ve ölümle sonuçlanabilmektedir.

Kroner arter hastalığı

Kalp hastalığının kadın ve erkeklerde oluşturduğu belirtiler farklılık göstermektedir. Kalp hastalığı tüm dünyada ölüm nedenlerinin başında gelmektedir.

En yaygın belirtileri ise;

  • Nefes darlığı
  • Aşırı yorgunluk
  • El ve ayaklarda soğukluk veya uyuşma
  • Anjin, göğüs ağrısı
  • Boyun, çene, üst karın veya sırt bölgelerinde ağrı

Periferik arter hastalığı

Periferik arter hastalığı (PAD) atar damar duvarlarında plak birikimi sonucu oluşmaktadır. Kollara, mideye, böbreklere, bacaklara ve ayaklara giden kanın azalması veya durması ile ayırt edilmektedir.

Belirtileri ise;

  • Yorgunluk
  • Kramplar
  • Bacak ve ayaklarda rahatsızlık hissi
  • Ağrı
  • Hareket edildiğinde veya egzersiz sırasında bacaklarda ağrı

İlerledikçe belirtiler daha sık olur ve dinlenme esnasında bile görülmeye başlar. İleri aşamasındaki belirtiler ise;

  • Dokuların ölmesinden kaynaklanan kangren
  • Bacaklarda kramp
  • Ayak parmaklardan yanma
  • Ayak ve bacak derisinde incelme, parlaklaşma veya solgunluk
  • Ayak tırnaklarının kalınlaşması
  • Ayak parmaklarında morarma
  • Bacaklarda ısı kaybı
  • Dinlenme sırasında devam eden bacak ağrısı
  • Bir bacağın alt kısmındaki ısının diğer bacağa göre azalması
  • Bacakta ve ayakta iyileşmeyen veya yavaş iyileşen ülserler

Bu hastalığa sahip olan insanların kalp krizi, inme veya uzuv kaybına uğrama riskleri yüksektir.

İnme

Yüksek kolesterole bağlı olarak damarlarda plak oluşumu, beynin önemli bir bölgesine giden kan akışını yavaşlatabilir veya tamamen kesebilir. Bu durumda da inme meydana gelmektedir.

Çevrenizdeki biri inme belirtileri gösteriyorsa hızlı davranmak ve hastayı hastaneye yetiştirmek çok önemlidir. Belirtiler ise;

  • Ani baş dönmesi
  • Ani şiddetli baş ağrısı
  • Sersemlik
  • Konuşmada güçlük çekme
  • Yüzün yarısında his kuvvet kaybı
  • Ani denge veya koordinasyon kaybı
  • Vücudun yarısında felç
  • Bulanık görme, çift görme veya görme kaybı

Kolesterol seviyelerinin takip etme

Amerikan kalp derneği, 20 yaşını geçmiş sağlıklı bir bireyseniz kolesterol seviyenizi 4-6 yılda bir kontrol ettirmenizi önermektedir. Yüksek kolesterol riskiniz yüksek ise daha sık kontrol ettirmeniz gerekmektedir.

Yüksek kolesterol erken aşamalarda hiçbir belirti göstermemektedir. Bu nedenle kolesterolden korunmak için sağlıklı yaşamak çok önemlidir. Sağlıklı beslenmeyi ve düzenli olarak egzersiz yapmayı ihmal etmeyin.

vgr

Yorum Yap

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı buraya giriniz